Nadat in 1914 de keizer van Oostenrijk-Hongarije de oorlog heeft verklaard aan Servie͏̈, wordt een eenvoudige man opgeroepen dienst te doen in het leger en wordt hij klaargestoomd voor de strijd.
Titel
Het zout der aarde
Auteur
Józef Wittlin
Vertaler
Dirk Zijlstra
Nawoord
Madeleine Rietra
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Pools
Oorspr. titel
Sól ziemi
Uitgever
Amsterdam: Wereldbibliotheek, © 2020
319 p.
ISBN
9789028450875 (paperback)

Besprekingen

Drank en kanonnenvoer

Wie houdt van Joseph Roth, moet ook het werk van zijn goede vriend Józef Wittlin ontdekken.

Na tachtig jaar is er een nieuwe Nederlandse vertaling uit van Het zout der aarde, de enige roman van de Poolse schrijver Józef Wittlin (1896-1976). Alleen al voor de eerste dertig bladzijden is dit een memorabel boek.

Het is 1914 en in Wenen ondertekent een oude, beverige man een oorlogsverklaring. Er zou een verhaal over de grote gebeurtenissen op het wereldtoneel kunnen volgen. Maar nee, Wittlin richt de blik op de coulissen. Hij beschrijft de versleten fauteuils in de ruimte, de likdoorns van de ministers, het levendige portret van keizerin Maria Theresia dat neerkijkt op het verlepte gezelschap. Zo ziet de laatste stuiptrekking van de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie eruit.

De blik verplaatst zich buiten de muren van het hof, waar het nieuws zich verspreidt. Trams remmen abrupt op de drukste kruispunten, passagiers rennen de straat op om een krant te bemachtigen. Wat een contrast met het tafereel van daarnet. In de kazernes komt de legermachine op gan…Lees verder

Je moet wel de nodige historische kennis hebben en een redelijk ervaren lezer zijn om deze oorlogsroman, opgedragen aan de Onbekende Soldaat, op waarde te kunnen schatten. Het is 1914. De oude keizer Franz Joseph van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk heeft zojuist de oorlog verklaard aan Servië. Piotr Niewiadomski (Pools voor 'onbekend'), een ongeletterde, goedgelovige man van veertig, een simpele ziel levend in een uithoek van het immense Habsburgse Rijk, wordt opgeroepen om dienst te doen in het leger. We volgen Piotr als hij afscheid neemt van zijn eenvoudig bestaan, dagenlang met de trein reist tot hij met duizenden andere rekruten in een kamp aankomt waar hij wordt klaargestoomd voor de strijd. We lezen over de totale minachting die uitgaat van zijn superieuren, over hoe de militaire voorbereidingen verlopen. De absurde wereld van het leger wordt genadeloos ontmaskerd. Gedetailleerde beschrijvingen waarin ook de humor, gevoed door ironie, door schijnt maken dit boek tot een klein me…Lees verder